علامت اختصاری عنصر :AS
اثرات آرسنیک بر روی سلامتی:
آرسنیک یکی از سمی ترین عناصر موجود است. علیرغم اثرات سمی این عنصر، مقدار آرسنیک غیرآلی طبیعی موجود در زمین اندک است. آرسنیک از طریق غذا، آب و هوا وارد بدن انسان می شود. تماس پوستی با خاک یا آب آلوده به آرسنیک هم باعث ورود آرسنیک به بدن انسان می شود. میزان آرسنیک موجود در غذا بسیار کم است و به علت سمیت به غذا افزوده نمی شود. اما ممکن است میزان آرسنیک موجود در ماهی و غذاهای دریایی بالا باشد زیرا ماهی از آبی که در آن زنئگی می کند، آرسنیک را جذب می کند. خوشبختانه این شکل از آرسنیک آلی بی خطر است اما ماهی هایی که مقدار زیادی آرسنیک غیرآلی دارند، برای سلامتی انسان مضر هستند.

علامت اختصاری عنصر :AS
اثرات آرسنیک بر روی سلامتی:
آرسنیک یکی از سمی ترین عناصر موجود است. علیرغم اثرات سمی این عنصر، مقدار آرسنیک غیرآلی طبیعی موجود در زمین اندک است. آرسنیک از طریق غذا، آب و هوا وارد بدن انسان می شود. تماس پوستی با خاک یا آب آلوده به آرسنیک هم باعث ورود آرسنیک به بدن انسان می شود. میزان آرسنیک موجود در غذا بسیار کم است و به علت سمیت به غذا افزوده نمی شود. اما ممکن است میزان آرسنیک موجود در ماهی و غذاهای دریایی بالا باشد زیرا ماهی از آبی که در آن زنئگی می کند، آرسنیک را جذب می کند. خوشبختانه این شکل از آرسنیک آلی بی خطر است اما ماهی هایی که مقدار زیادی آرسنیک غیرآلی دارند، برای سلامتی انسان مضر هستند.
خطر آلودگی با آرسنیک در اشخاص زیر بیشتر است: افرادی که با آرسنیک کار می کنند، کسانی که زیاد شراب می نوشند، کسانی که در مزارعی کار می کنند که در آنجا کودهای آرسنیک دار مصرف می شود.
قرار گرفتن در معرض آرسنیک غیرآلی، سبب ایجاد عوارض مختلفی مانند سوزش معده و روده، کاهش تولید سلولهای قرمز و سفید خون، تغییر پوست و سوزش ریه می شود. جذب مقدار زیادی آرسنیک غیرآلی احتمال بروز سرطان و به ویژه سرطان پوست، سرطان ریه، کبد و غدد لنفاوی را افزایش می دهد.
قرار گرفتن در معرض آرسنیک غیرآلی، سبب نازایی و سقط جنین در زنان می شود و در زنان و مردان باعث ناراحتیهای پوستی، کاهش مقاومت در برابر ویروسها، ایست قلبی و آسیب مغز می شود. آرسنیک غیرآلی به DNA هم آسیب می رساند.
آرسنیک آلی هم باعث سزطان می شود اما به DNAآسیب نمی رساند. اما دوز بالای آن باعث صدمات عصبی و ناراحتی معده می شود.
اثرات زیست محیطی آرسنیک:
آرسنیک به طور طبیعی به مقدار کم در زمین وجود دارد. آرسنیک در خاک و کانیها وجود دارد و می تواند از طریق گرد و غبار یا رواناب، وارد هوا و آب هم شود.
تبدیل آرسنیک به حالت محلول یا گازی بسیار مشکل است. آرسنیک ماده ای است که به طور طبیعی متحرک است و احتمال تمرکز مقدار زیادی از آن در یک محل کم است. این ویژگی بسیار خوب است اما نکته منفی آن این است که آلودگی آرسنیک گسترده است زیرا به راحتی منتشر می شود. هنگامی که آرسنیک غیرمتحرک باشد، نمی تواند به آسانی حرکت کند. به علت فعالیتهای بشری و عمدتا معدنکاری، آرسنیکهای آرسنیکهایی که در شرایط طبیعی غیر متحرک هستند متحرک شده و در بسیاری از جاهایی که در شرایط طبیعی وجود نداشتند هم یافت می شوند.
چرخه آرسنیک در اثردخالتهای بشری گستره تر شده است و به همین علت مقدار آرسنیک در محیط زیست و جانداران زنده کاهش یافته است. عمدتا آرسنیک توسط صنایع تولید کننده مس منتشر می شود اما در حین تولید سرب و روی و فعالیتهای کشاورزی هم پراکنده می شود. آرسنیک وقتی وارد محیط زیست شد، تجزیه نمی شود بنابراین این مقدار آرسنیک اضافی که در اثر فعالیتهای انسانی وارد محیط می شود، منتشر شده و در بسیاری جاها، باعث بیماری انسانها و جانوران می شود.
گیاهان آرسنیک را به آسانی جذب می کنند بنابراین ممکن است غلظت آرسنیک در غذا بالا باشد. غلظت بالا و خطرناک آرسنیک غیرآلی که در حال حاضر در آبهای سطحی موجود است، احتمال تغییرات ژنتیکی در ماهیها را افزایش می دهد. در این شرایط آرسنیک دربدن جانداران گیاهخوار آب شیرین تجمع می یابد. پرندگان ماهی هایی را می خورند که در بدن آنها آرسنیک زیادی وجود دارد و وقتی این ماهی در بدن آنها تجزیه می شود، در اثر سم آرسنیک می میرند.

آرسنیک در آب آشامیدنی:
آرسنیک شبه فلزی است خاکستری، نقره ای، زرد، بدون بو و مزه. در نقاط مختلف دنیا جمعیتی که آب غنی از آرسنیک را می نوشند. مخاطرات بهداشتی شدیدی مشاهده شده است. آب آشامیدنی از نظر آرسنیک تهدید جدی برای بهداشت عمومی است.
منابع آرسنیک:
  • آرسنیک ممکن است در آبی که از میان صخره های غنی از آرسنیک جریان دارد یافت
  • آرسنیک به طور وسیع در قشر خاک وجود دارد.
  • آرسنیک از طریق حل شدن مواد و سنگ های معدنی وارد آب می شود و به ویژه درمناطقی که فرسایش خاک از صخره ها زیاد است در آب های زیرزمینی متراکم می گردد.
  • در برخی مناطق فاضلاب های صنعتی باعث توزیع آرسنیک در آب می شوند.
  • آرسنیک به طور تجاری در ساختن آلیاژ و مواد نگهدارنده چوب به کار می رود.
  • احتراق سوخت های فسیلی منبعی از آرسنیک است که آلودگی را در هوا منتشر می کند.
  • آرسنیک معدنی می تواند از راه های مختلف وارد محیط شود اما آرسنیت سه ظرفیتی[1] و ارسنات پنج ظرفیتی[2] در آب های طبیعی و همچنین در آب های آشامیدنی بیشتر یافت میشود.
  • آرسنیک آلی به وفور در غذاهای دریایی یافت می شوند که خطرات آن برای سلامتیبسیار کمتر است و به سهولت توسط بدن دفع می شوند.

اطلاعات اولیه: آرسنیک ، عنصر شیمیاییاست که در جدول تناوبی با علامت As مشخص است و دارایعدد اتمی 33  می‌باشد. آرسنیک ، شبه فلز سمی معروفی است که به سه شکل زرد ِ سیاه وخاکستری یافت می‌شود. آرسنیک و ترکیبات آن ، بعنوان آفت‌کش مورد استفاده قرار می‌گیرند: علف کش ، حشره کش و آلیاﮊهای مختلف.

آرسنیک یک عنصر جامد پودری به رنگ خاکستری می باشد که در سال 1250 توسط Alberts Magna کشف شد . آرسنیک ماده سرطان زایی است که اگر تنفس شود بر روی ششها تـأ ثیر می گذارد همچنین بر روی پوست و جگر نیز اثرات مخربی می گذارد .
عنصر آرسنیک در حالت جامد به دو رنگ زرد و خاکستری یا فلزی با وزن مخصوص به ترتیب 1.97 و 5.73 یافت می شود. این عنصر در سال 1250 توسط Albertus Magnus به دست آمد. در سال 1649 Schroeder دو روش برای استحصال این عنصر کشف کرد. آرسنوپیریت مهمترین ترکیب این عنصر است که توسط گرما از سولفیدهای آهندار به دست می آید.
این عنصر به رنگ فولاد خاکستری، خیلی شکننده، بلورین، جامد شبه فلزی است. در هوا تیره می شود. در اثر گرما به سرعت اکسید می شود و به اکسید آرسنیک که بوی سیر می دهد تبدیل می شود. آرسنیک و دیگر ترکیبات آرسنیک سمی هستند.
موارد استفاده این عنصر در آتش بازی و برای گلوله سربی مو رد استفاده قرار می گیرد. مهمترین ترکیبات آرسنیک شامل آرسنیک سفید، سولفید، آرسنات کلسیم و آرسنات سرب است. این سه ترکیب در حشره کشها و سموم کشاورزی و مواد سمی کاربرد دارد. آرسنیک همچنین برای ساخت دستگاههایی مثل ترانزیستور نیز کاربرد دارد. آرسنیک گالیم برای موارد لیزری الکتریکی نور همدوس کاربرد دارد.

خواص فیزیکی و شیمیایی عنصر آرسنیک:

عدد اتمی: 33
جرم اتمی:74.92160
نقطه ذوب : C°808
نقطه جوش : C°603
شعاع اتمی : Å 1.33
ظرفیت: 3و5
رنگ: خاکستری
حالت استاندارد: جامد
نام گروه: 15
انرژی یونیزاسیون : Kj/mol 9.81
شکل الکترونی: 4P 3 2 1s22s2p63s23 p63d 104s
شعاع یونی : Å 0.58
الکترونگاتیوی:2.18
حالت اکسیداسیون: ±3,5
دانسیته: 5.72
گرمای فروپاشی : Kj/mol 369.9
گرمای تبخیر : Kj/mol 34.76
مقاومت الکتریکی : Ohm m 0.00000033
گرمای ویژه: J/g Ko 0.33
دوره تناوبی:4

شماره سطح انرژی : 4
اولین انرژی : 2
دومین انرژی : 8
سومین انرژی : 18
چهارمین انرژی : 5
ایزوتوپ :
ایزوتوپ نیمه عمر
As-71 2.7 روز
As-72 26.0 ساعت
As-73 80.3 روز
As-74 17.8 روز
As-75 پایدار
As-76 26.3 ساعت
As-77 39.0 ساعت
As-79 9.0 دقیقه

نقشه پراکندگی آرسنیک در آسیا

فرم هاى بیمارى زاى عنصر:
سمیت بیشتر آرسنیک غیرآلى مانند گاز آرسین، ترى اکسید آرسنیک سه ظرفیتى.

منشا آلودگى:
کشاورزى- آفت کش ها، علف کش ها، خشک کننده هاى گیاهان، کودهاى فسفاته؛ صنعتى- فراورى مس، سرب، طلا و سایر فلزات غیرآهنى، شیشه، میکروالکترونیک، حفاظت چوب، ردیاب هاى نیمه رسانا، باطرى ها، مواد رنگى، تاکسى درمى و دباغى، فاضلاب نیروگاه ها، سوخت و سوزهاى فسیلى؛ پزشکى- داروهایى مانند محلول فاولر و داروهاى گیاهى چینى؛ دامپزشکى- داروهاى دامپزشکى (آرسانیلیک اسید) و افزودنى هاى غذایى.

حد مجاز (مرجع استاندارد):
آب آشامیدنى- سازمان جهانى بهداشت: 10میکروگرم بر لیتر
هوا- مرکز سلامت و امنیت شغلى: 0.01 میلى گرم بر متر مکعب

دستگاه هاى اندازه گیرى عنصر:
آرسنیک در محلول آبى- ولتامترى عارى سازى آندى
As-Top Water Test kit, Peters Engineering AS75 Arsenic Test Kit

 منبع:GSI.ir